تازه‌های سلامت. امید بانوان؛ به نقل از نشریه علمی «Biology of Sex Differences»، یافته‌های جدید پژوهشگران بر روی ۱۷ هزار و ۱۸۲ فرد بالای ۴۰ سال، پرده از یک واقعیت تلخ و پنهان برداشت.

معمای آلزایمر؛ چرا دو سوم مبتلایان به فراموشی را زنان تشکیل می‌دهند؟

سال‌ها تصور می‌شد سهم بالاتر زنان از ابتلای به آلزایمر، صرفاً به دلیل طول عمر بیشتر آنان نسبت به مردان است؛ اما اکنون مشخص شده است که تفاوت‌های هورمونی، بیولوژیکی و ساختار مغزی، بانوان را در برابر افت شناختی بسیار آسیب‌پذیرتر می‌کند.

بر اساس این ارزیابی‌های دقیق، توزیع عوامل خطر نه‌تنها در زنان شایع‌تر است، بلکه شدت و عمق ضربه‌ای که این عوامل به سلول‌های خاکستری مغز زنان وارد می‌کنند، به مراتب سهمگین‌تر از همتایان مرد آن‌هاست.

مثلث مرگبار؛ سه عاملی که مغز زنان را سریع‌تر پیر می‌کنند

پژوهشگران با ارزیابی ۱۳ عامل خطر مرتبط با زوال عقل دریافتند که هرچند مشکلاتی مانند افسردگی، کم‌تحرکی و اختلالات عمیق خواب در میان زنان شیوع بالاتری دارد، اما سه عامل مشخص شامل «فشار خون بالا»، «کم‌شنوایی» و «دیابت» مانند یک مثلث مخرب، عملکرد شناختی زنان را با شتابی مضاعف نابود می‌کنند.

نکته تأمل‌برانگیز اینجاست که افزایش شاخص توده بدنی (BMI) در سنین ۵۰ تا ۶۰ سالگی در زنان، ارتباط مستقیمی با افت شدید حافظه دارد؛ پدیده‌ای ساختاری که در مردان هم‌سن به هیچ عنوان مشاهده نشده است.

 دانشمندان احتمال می‌دهند نوسانات و افت شدید هورمون استروژن در دوران یائسگی، سپر حفاظتی مغز زنان را در برابر این بیماری‌ها از بین می‌برد.

تحصیلات عالی و کلسترول؛ زره‌های پنهان زنان در برابر آلزایمر

در کنار هشدارهای نگران‌کننده، این پژوهش افق‌های امیدبخشی را نیز ترسیم کرده است. داده‌های آماری نشان می‌دهند سطح تحصیلات بالاتر و حتی میزان کلسترول تام بیشتر در بانوان، رابطه‌ای معنادار با حفظ و تقویت عملکرد شناختی دارد و نقش یک پدافند زیستی را ایفا می‌کند.

خبر خوب این است که بخش عمده‌ای از این عوامل خطر، «قابل تغییر و کنترل» هستند. زنان می‌توانند با پایش مداوم فشار خون، کنترل دقیق دیابت، استفاده به موقع از سمعک، بهبود کیفیت خواب و درمان زودهنگام افسردگی، تا حد زیادی از وقوع بحران زوال عقل در سنین پیری پیشگیری کنند و کیفیت زندگی خود را افزایش دهند.

پیشگیری از زوال عقل نباید الگویی جنسیتی و یکسان داشته باشد. توجه به تفاوت‌های بیولوژیک در برنامه‌های سلامت فردی، کلید تشخیص زودهنگام و صیانت از پویایی فکری بانوانی است که مدیریت معنوی و عاطفی خانواده‌ها را بر دوش دارند.

📌 ویترین داغ «امید بانوان»

اخبار مرتبطی که پیشنهاد می‌کنیم بخوانید:

مشکلات شناختی مادران، احتمال ابتلای فرزندان به آلزایمر را افزایش می‌دهد

دو رژیم غذایی سالم که در کاهش ریسک ابتلا به آلزایمر موثرند

تیزذهن بمانید: در هر سنی مغزی بهتر بسازید

سخن نکته:

اصطلاح «زوال عقل» یا «دمانس» (Dementia) یک بیماری واحد نیست، بلکه به مجموعه‌ای از نشانه‌ها نظیر افت شدید حافظه، اختلال در تفکر و ناتوانی در انجام فعالیت‌های روزمره اطلاق می‌شود که آلزایمر شایع‌ترین نوع آن است. تغییرات هورمونی دوران یائسگی به ویژه کاهش استروژن، آسیب‌پذیری نورون‌های مغزی زنان را در برابر التهاب و بیماری‌های عروقی افزایش می‌دهد و ضرورت پایش‌های پزشکی دوره‌ای را دوچندان می‌سازد.