بین الملل. امید بانوان؛ «کایا کالاس» روز دوشنبه، در آستانه نشست شورای وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل، با اشاره به تحولات اخیر منطقه اظهار کرد: خاورمیانه در چرخه‌ای از حملات، ضدحملات و آتش‌بس‌های شکننده قرار گرفته و برای جلوگیری از گسترش بحران، باید مسیر گفت‌وگو حفظ شود.

وی با اشاره به وضعیت تنگه هرمز، بر ضرورت تداوم آزادی کشتیرانی در این آبراه راهبردی تأکید کرد و گفت کشورهای عضو اتحادیه اروپا درباره پیام‌های مشترک خود برای حفظ امنیت دریانوردی و جلوگیری از ایجاد محدودیت در عبور و مرور کشتی‌ها رایزنی خواهند کرد.

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین اعلام کرد اتحادیه اروپا آمادگی دارد از گفت‌وگوهای دیپلماتیک و اجرای تفاهم‌های موجود میان طرف‌های درگیر حمایت کند.

کالاس در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به روابط اتحادیه اروپا با کشورهای حوزه خلیج فارس، از برنامه دیدار و رایزنی با مقام‌های این کشورها درباره امنیت منطقه خبر داد.

در همین حال، برخی رسانه‌ها گزارش داده‌اند که اتحادیه اروپا نسبت به پایبندی طرف‌های درگیر به تفاهم‌های اخیر ابراز نگرانی کرده است. از سوی دیگر، جمهوری اسلامی ایران بارها تأکید کرده است که امنیت تنگه هرمز باید با احترام به حاکمیت کشورهای ساحلی و بر پایه قوانین بین‌المللی تأمین شود.

روایت یک‌سویه از امنیت دریانوردی

مواضع کالاس مبنی بر اینکه «آزادی دریانوردی باید رعایت شود»، در حالی مطرح می‌شود که تهران بارها تأکید کرده امنیت تنگه هرمز، به‌عنوان یک مسیر ملی، در چارچوب حاکمیت کشورهای ساحلی (ایران و عمان) تضمین می‌شود. 

طبق بند پنجم تفاهم‌نامه، مدیریت این آبراه بر عهده ایران است، اما کشورهای اروپایی با نادیده گرفتن حملات مکرر آمریکا به خاک ایران، در جایگاه متهم‌کننده نشسته‌اند. این رویکرد اروپایی که تروئیکای اروپایی نیز بر آن مهر تأیید زده، نشان می‌دهد که اتحادیه اروپا به‌جای برخورد با عامل اصلی بی‌ثباتی، در حال تکرار یک سناریوی رسانه‌ای برای اعمال فشار بر تهران است.

تحریم و تنش؛ دو روی سکه سیاست اروپایی

در سوی دیگر نشست بروکسل، کالاس از عدم توافق اعضای اتحادیه بر سر بسته بیست‌ویکم تحریم‌ها علیه روسیه خبر داد. این تشتت آراء در مورد روسیه، در کنار ادعاهای یک‌سویه‌ی این بلوک در قبال ایران، گویای آن است که سیاست خارجی اتحادیه اروپا بیش از آنکه بر مبنای واقعیت‌های میدانی و حقوق بین‌الملل باشد، تابعی از ملاحظات سیاسی و ائتلاف‌های امنیتی است. در حالی که کایا کالاس از آمادگی برای پیشبرد گفت‌وگوها دم می‌زند، تناقض میان «ادعای صلح‌طلبی» و «پیروی از سیاست‌های تنش‌زای واشنگتن» نشان می‌دهد که اروپا تا چه حد از فهم واقعیت‌های ژئوپلیتیک منطقه فاصله گرفته است.