طرح «همتایاران» برای توانمندسازی زنان در محلات آغاز شد
طرح مراقبتهای اجتماعی محلهمحور با مشارکت «همتایاران» با هدف استفاده از ظرفیت زنان سرپرست خانوار و ایجاد شبکهای از حمایتهای اجتماعی در محلات آغاز شد؛ طرحی که قرار است زنان دارای تجربه زیسته و توانمندی اجتماعی را از صرفاً دریافتکننده خدمات به کنشگر و ارائهدهنده حمایت به همتایان خود تبدیل کند.
به گزارش امید بانوان؛ مراسم افتتاح این طرح با حضور سیدحسن موسویچلک، معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور، علی آقامحمدی، رئیس ستاد توانمندسازی محلات، الهام ساوالانپور، مدیرکل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری و پروین داداندیش، مشاور وزیر کشور و دبیر ستاد حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در سازمان بهزیستی کشور برگزار شد. در این مراسم همچنین از پوستر طرح «همتایاران» رونمایی شد.
از زنان دریافتکننده خدمت تا کنشگران اجتماعی
طرح همتایاران با رویکرد عبور از سیاستهای سازمانمحور به سمت سیاستهای محلهمحور و دسترسپذیر طراحی شده است. بر اساس این طرح، زنان دارای تجربه زیسته میتوانند در شناسایی مسائل اجتماعی، حمایت از خانوادهها و پیشگیری از تبدیل مشکلات به بحران نقش داشته باشند.
سیدحسن موسویچلک، معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور، با تأکید بر نقش زنان در انسجام اجتماعی محلات گفت: زنان از گذشته در توجه به افراد نیازمند و حل مسائل اجتماعی نقش داشتهاند و ظرفیت مشارکت اجتماعی در فرهنگ اقوام مختلف ایرانی وجود دارد.
وی افزود: اگرچه گسترش شهرنشینی بخشی از کارکردهای سنتی محلهها را تغییر داده است، اما ظرفیتهای اجتماعی همچنان در محلات وجود دارد و باید با رویکردهای جدید شناسایی و سازماندهی شود.
به گفته موسویچلک، طرح همتایاران میتواند اعتمادبهنفس و احساس تعلق زنان به محله را افزایش دهد و این اطمینان را ایجاد کند که در محیط زندگی آنها افرادی نسبت به مسائل و مشکلات خانوادهها بیتفاوت نیستند.
چرا زنان سرپرست خانوار در این طرح نقش دارند؟
مریم خاکرنگین، مدیرکل دفتر زنان و خانواده سازمان بهزیستی، با اشاره به تجربه این سازمان در مواجهه با زنان سرپرست خانوار گفت: این زنان در کنار مشکلات اقتصادی و اجتماعی، ظرفیتهای قابل توجهی برای مشارکت اجتماعی دارند.
وی افزود: بررسیهای انجامشده در سفرهای استانی و نشست با زنان سرپرست خانوار نشان داده است که بسیاری از آنها پیش از این نیز به صورت داوطلبانه در فعالیتهای اجتماعی حضور داشتهاند و به دلیل تجربه زیسته خود، دانش و راهکارهایی برای مواجهه با مشکلات مشابه در اختیار دارند.
خاکرنگین ادامه داد: بهزیستی تلاش دارد بخشی از این ظرفیت را سازماندهی کند تا زنان توانمندتر بتوانند در شناسایی و حمایت از زنان و خانوادههای نیازمند محله خود نقش داشته باشند.
همتایاران؛ حلقه اتصال خانواده و خدمات اجتماعی
به گفته مدیرکل دفتر زنان و خانواده سازمان بهزیستی، یکی از اهداف اصلی طرح، جلوگیری از انباشته شدن مشکلات و تبدیل آنها به بحران است.
همتایاران با شناختی که از محیط اجتماعی محله خود دارند، میتوانند خانوادههای نیازمند حمایت را در مراحل اولیه شناسایی و آنها را به خدمات مورد نیاز هدایت کنند.
در این طرح، همتایار جایگزین مددکار یا خدمات تخصصی بهزیستی نیست، بلکه به عنوان حلقه اتصال میان خانواده، محله و نظام خدمات اجتماعی فعالیت خواهد کرد. این نقش میتواند در کاهش احساس تنهایی و طرد اجتماعی زنان نیز مؤثر باشد.
حمایت از اشتغال و خدمات مشاورهای زنان
الهام ساوالانپور، مدیرکل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، نیز با اشاره به اقدامات مشترک با سازمان بهزیستی گفت: در برنامه هفتم توسعه، کاهش ۵۰ درصدی تعرفه خدمات مشاوره برای گروههای آسیبپذیر پیشبینی شده و شاخصهای مربوط به آن طراحی و برای طی مراحل لازم ارسال شده است، اما با توجه به شرایط بودجهای کشور تاکنون اعتباری برای اجرای این بخش اختصاص نیافته است.
وی همچنین درباره تسهیلات اشتغال زنان سرپرست خانوار اظهار کرد: یکی از موانع دریافت تسهیلات، نداشتن ضمانت بانکی بود که برای رفع آن سازوکاری با استفاده از صندوق ضمانت تعاون طراحی شده است.
ساوالانپور افزود: سقف اولیه ضمانت ۱۰۰ میلیون تومان بود، اما این رقم پاسخگوی تسهیلات مورد نیاز نبود و در ادامه امکان تعیین سقف ضمانت متناسب با میزان وام فراهم شد.
سند ارتقای وضعیت زنان بهروز شد
پروین داداندیش، مشاور وزیر کشور در امور زنان و خانواده، از بهروزرسانی سند ارتقای وضعیت زنان و خانواده خبر داد و گفت: این سند که در سالهای گذشته تدوین شده و ۲۴ شاخص عدالت جنسیتی را دربرمیگیرد، با توجه به شرایط جدید جامعه و تحولات ناشی از جنگ بهروزرسانی شده است.
وی تأکید کرد: ارتقای وضعیت زنان و خانواده همچنان در دستور کار دولت قرار دارد و این سند باید مبنای فعالیتها در حوزه خانوادهمحوری قرار گیرد.
داداندیش همچنین از طراحی سامانهای برای ثبت فعالیتها و اقدامات دستگاهها در محلات خبر داد و گفت: حدود ۱۳ هزار شورای محله در کشور شکل گرفته و زنان ظرفیت قابل توجهی برای مشارکت داوطلبانه در این شوراها و فعالیتهای محلهمحور دارند.
به گفته وی، طرح همتایاران میتواند این ظرفیت را ساماندهی و هدفمند کند.
خدمات اجتماعی با مشارکت مردم
سعید خادمی، مدیرکل حوزه ریاست، روابط عمومی و امور بینالملل سازمان بهزیستی کشور نیز با تأکید بر رویکرد نوآورانه این سازمان اظهار کرد: بهزیستی به دنبال استفاده از ظرفیتهای محلهمحور است و ظرفیت گروههای مردمی برای حل مسائل اجتماعی باید به فعلیت برسد.
طرح همتایاران نیز بر همین اساس تلاش میکند بخشی از ظرفیت زنان دارای تجربه زیسته را وارد شبکه حمایت اجتماعی محلات کند؛ ظرفیتی که میتواند به شناسایی زودهنگام مشکلات، هدایت خانوادهها به خدمات تخصصی و تقویت حمایتهای اجتماعی در سطح محله کمک کند.