افزایش ۲۴ برابری شروع مصرف داروهای GLP-1 در مادران پس از زایمان؛ چرا باید محتاط بود؟
مصرف داروهای گروه GLP-1 در میان مادران تازه‌زایمان‌کرده در آمریکا طی سال‌های اخیر افزایش چشمگیری داشته است؛ یک پژوهش جدید که در مجله JAMA منتشر شده، نشان می‌دهد سهم زنان دارای بیمه خصوصی که در شش ماه نخست پس از زایمان مصرف این داروها را آغاز کرده‌اند، از ۰٫۰۸ درصد در نیمه نخست سال ۲۰۱۸ به ۱٫۹ درصد در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۵ رسیده است؛ افزایشی حدود ۲۴ برابری.
به گزارش امید بانوان؛ پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیای جنوبی و دانشگاه ایندیانا برای این مطالعه اطلاعات مربوط به بیش از یک میلیون زایمان را در یک دوره هفت‌ساله بررسی کردند.
بیشترین افزایش در زنان مبتلا به دیابت نوع ۲
بیشترین میزان شروع مصرف GLP-1 در میان زنانی دیده شد که پیش از این به دیابت نوع ۲ مبتلا بودند. در این گروه، سهم زنانی که در شش ماه پس از زایمان مصرف دارو را آغاز کردند، از ۲٫۳ درصد به ۱۶٫۹ درصد افزایش یافت؛ یعنی در ابتدای سال ۲۰۲۵ حدود یک زن از هر شش زن این گروه دارو را شروع کرده بود.
در زنان دارای سابقه دیابت بارداری نیز این میزان از ۰٫۴ درصد در سال ۲۰۲۱ به ۲٫۷ درصد در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۵ رسید. افزایش مصرف در زنان دارای اضافه‌وزن یا چاقی نیز قابل توجه بود.
اما افزایش تجویز به معنی اثبات ایمنی نیست
این پژوهش یک مطالعه بر پایه اطلاعات بیمه‌ای است و بررسی کرده که چه تعداد از زنان دارو را شروع کرده‌اند؛ بنابراین نمی‌تواند نشان دهد این داروها در مادران پس از زایمان تا چه اندازه مؤثر یا بی‌خطر بوده‌اند.
یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها نیز به دوران شیردهی مربوط می‌شود. پژوهشگران تأکید کرده‌اند که شواهد موجود درباره قرار گرفتن نوزاد در معرض داروهای GLP-1 از طریق شیر مادر همچنان محدود است و افزایش مصرف این داروها در دوره پس از زایمان به بررسی‌های بیشتری نیاز دارد.
از سوی دیگر، بیشتر زنانی که در این مطالعه مصرف GLP-1 را آغاز کرده بودند، دست‌کم سه ماه از زایمانشان گذشته بود. این داروها در دوران بارداری مورد استفاده قرار نمی‌گیرند.
مادران پس از زایمان چه نکته‌ای را باید بدانند؟
دوره پس از زایمان می‌تواند همراه با تغییرات وزن، قند خون و وضعیت متابولیک باشد و برای برخی زنان، به‌ویژه کسانی که دیابت بارداری یا دیابت نوع ۲ داشته‌اند، پیگیری پزشکی اهمیت زیادی دارد.
اما افزایش محبوبیت داروهای GLP-1 نباید به این معنا تلقی شود که این داروها گزینه مناسبی برای همه مادران هستند. انتخاب دارو باید با توجه به وضعیت سلامت مادر، سابقه دیابت، وزن، سایر داروها و در صورت شیردهی، شرایط تغذیه نوزاد و شواهد موجود درباره ایمنی دارو انجام شود.
نکته مهم:
این پژوهش درباره افزایش روند تجویز داروهای GLP-1 است، نه توصیه به مصرف آنها. مادران پس از زایمان نباید صرفاً بر اساس تبلیغات یا تجربه دیگران، مصرف این داروها را شروع یا قطع کنند و تصمیم دارویی باید با پزشک گرفته شود.