هنر، هویت و اصالت در آیینهای عاشورایی؛
بازخوانی سبک زندگی و جلوههای بصری پوشش بانوان در محرم
محرم در فرهنگ ایرانی، صرفاً یک مناسبت تقویمی نیست؛ یک مکتب عظیم فرهنگی، هنری و سبک زندگی است که تاروپود آن با هنر عاشورایی گره خورده است. در این میان، نقش بانوان در حفظ اصالت این آیینها، از مدیریت خیمههای خانگی گرفته تا انتخاب پوشش و نمادشناسی هنری در کتیبهها، جلوهای منحصربهفرد از «هنر مذهبی و سبک زندگی ایرانی - اسلامی» را به نمایش میگذارد. اما چطور میتوان در دنیای مدرن امروز، میان اصالت سوگواری و جلوههای هنری مدرن، پیوندی پایدار ایجاد کرد؟
مدآرت. امید بانوان؛ با فرا رسیدن دهه اول محرم و در آستانه تاسوعا و عاشورای حسینی، فضای بصری شهرهای استان البرز و کلانشهر کرج کاملاً رنگ و بوی آیینهای عاشورایی به خود گرفته است. فرهنگ عاشورا در طول تاریخ همواره محرک و الهامبخش بزرگترین آثار هنری، ادبی و سبک زندگی ایرانیان بوده است؛ از هنر خطاطی روی کتیبههای مخمل گرفته تا طراحی المانهای بصری تکیهها.
زن ایرانی همواره در طول تاریخ، نه
یک تماشاگر، بلکه مربی و محور اصلی انتقال فرهنگ عاشورا به نسلهای بعدی بوده است.
این نقشآفرینی در سبک زندگی امروز، خود را در قالب بازآفرینی هنرهای سنتی،
برگزاری مجالس خلاقانه خانگی و حتی در حوزه «مد و طراحی پوشش عاشورایی» نشان میدهد.
تجلی هنر و
آرت عاشورایی در پوشش بانوان
در سالهای اخیر، نگاه طراحان لباس و
هنرمندان حوزه مد در کشور به سمت تولید پوشاک مناسبتی با الهام از المانهای اصیل
مذهبی چرخیده است. استفاده هنرمندانه از تکنیکهای چاپ دستی، خطاطی اشعاری از محتشم کاشانی بر روی شالها و مانتوهای مشکی و بهرهگیری از رودوزیهای
سنتی نظیر پتهدوزی و سرمهدوزی، جان تازهای به سبک پوشش بانوان در این ایام
بخشیده است.
این رویکرد، تجلی بارز «هنر کاربردی»
یا همان مد و آرت است؛ جایی که لباس از یک کالای مصرفی صرف خارج شده و به یک رسانه
بصری برای انتقال مفهوم حزن، احترام و اصالت تبدیل میشود. طراحان لباس در البرز
با تلفیق پارچههای باکیفیت و برشهای مینیمال و موقر، توانستهاند پاسخی شایسته
به نیاز دختران جوانی بدهند که خواهان حفظ آراستگی، وقار و اصالت در مجالس عزاداری
هستند.
آرایش
محیطی و سبک زندگی حسینی در خانه
بخش دیگری از سبک زندگی در این ایام،
به «هنر چیدمان و فضاسازی خانه» بازمیگردد. با توجه به اینکه بسیاری از بانوان به
دلیل مشغلهها یا مدیریت فرزندان، بخشی از عزاداری خود را در خانهها برگزار میکنند،
ایجاد یک مینیمال کادر بصری یا نصب یک کتیبه کوچک سنتی در گوشهای از خانه،
اتمسفر روحی خانواده را تغییر میدهد. این هنرِ مدیریتِ محیط، بخش مهمی از سبک
زندگی بانوانی است که تلاش میکنند عطر محرم را در فضای زندگی مدرن امروز جاری نگه
دارند.
سخننکته
پوشش و سبک زندگی ما در ایام محرم، آیینهای از معرفت و احترام ما به این جریان تاریخی است. هنر طراحان لباس داخلی در تلفیق اشعار عاشورایی با پوشش مدرن، فرصتی است تا نشان دهیم حجاب و وقار با زیبایی و هنر اصیل ایرانی نه تنها مغایرتی ندارد، بلکه مکمل یکدیگرند. در آستانه تاسوعا و عاشورا، بیایید با حمایت از تولیدات هنرمندان بومی، به رونق این هنر کاربردی کمک کنیم.
